رفته ميانهء خدمتكاران نشست . مادرش به مجرّد آواز او را در ميانهء صد كنيزك گرجيه شناخت . بعد از آن مادرش نيز در دست دختر خود مسلمان شد . و در ميان تركان ، سفريّه خاتون ممتاز بود به آنكه مادر دو پادشاه است ؛ چنانچه در خلفاى عباسيّه خيزران نيز مادر دو خليفه بود : يكى هادى و ديگرى رشيد . و در بنى اميّه دختر عباس ، كه در خانهء عبد الملك بود نيز ، دو پسر داشت ، كه هر يكى به سلطنت رسيدند : يكى وليد و ديگرى سليمان . و زن وليد ، شاه رند « 1 » ، نيز از براى او دو پسر زائيد : يك يزيد و ديگرى ابراهيم ، كه هر يكى به سلطنت رسيدند . و غير اينها هيچ زنى را در تواريخ نشان نمىدهند كه مادر دو پادشاه باشد . و از اعيان شعرا حسين بن علىّ بن عبد الصمد مؤيّد اصفهانى كه مشهور به طغرايى بود و قصيدهء « لاميهء عجمى » او در اشتهار در اطراف و اكناف عالم رفته از منظومات اوست ، در اين سال وفات كرد . و از جمله وقايع اين سال آنكه در بغداد خانه‌اى كه مجاهد الدّين بهروز از براى سلطان محمّد بن سلطان ملكشاه ساخته بود ، تمامى آن بسوخت و چندين اسباب در آن خانه ضايع شد كه از شمار بيرون بود . سبب سوختن آن سراى آن بود ، كه يكى از كنيزكان حرم حنا مىبست و شمع را جايى نهاده بود كه به قماش‌هاى كتان نزديك بود . اتفاقا آتش اوّلا به آن قماش افتاد و از آنجا به خانه رسيد . و سلطان محمود به هزار تشويش از آنجا خود را بيرون انداخت و به جانب دجله رفت و تمامى اسباب دختر سلطان سنجر ، از زيورها و جامه‌هاى نفيس ، در اين آتش نابود شد . بعد از آن زرشويان را جمع كرده فرمود كه طلاها را بشويند . بنابراين طلاى بسيار يافته شد و از جواهر غير از ياقوت ، هيچ چيز پيدا نشد . و قبل از سوخت اين خانه به يك هفته ، در اصفهان جامع اصفهان ، كه از مشاهير عمارات آن زمان بود ، به تمامه بسوخت . گويند كه آن جامع را جمعى از باطنيّه سوخته بودند . « 2 » و از اعيان فصحا ، ابو محمّد القاسم بن علىّ بن محمّد بن عثمان حريرى صاحب مقامات در اين سال فوت كرد .

--> ( 1 ) . نام وى در تواريخ به صورت‌هاى " شاه‌آفريد " و " شاه‌فرند " آمده است . ( 2 ) . بنابه تصريح ابن اثير ( الكامل ، ج 10 ، ص 595 ) نظير اين دو آتش‌سوزى در جاهاى ديگر رخ داد و سلطان محمود كه بنابه صلاحديد سميرمى وزير خود تصميم به تجديد عوارض مرزى بازرگانى و گرفتن حق البيع از مردم عراق را داشت ، از آن آتش‌سوزىها متنبه شد و از قصد خود منصرف گشت .